بنا به عقيده غالب مورخين وجه تسميه دامغان در زمان اسکندر مقدونی به «هکاتم پيلوس» به اين دليل بوده است که يونانيها وقتی به دامغان رسيدند اين شهر را آباد و معمور و پر نعمت ديدند و به همين دليل آنرا هکاتوم پيلوس ناميدند. چون هکاتوم پيلوس به زبان يوناينی يعنی شهر آباد و از اين روست که به صددروازه شهرت پيدا کرده است و مورخ مشهور «مارکوارت» نيز بر اين معنا صحه گذاشته است چنانکه نوشته است: هکاتوم پيلوس به زبان يونانی يعنی شهر صددروازه و دامغان را هم به اين اسم نام برده اند زيرا از آن محل به قسمتهای مختلف ايرانشهر رفت و آمد می شد. اشکانيان در اوايل حکومت خود مدتی هکاتوم پيلوس را پايتخت خود قرار داده بودند. بعضی از نويسندگان مانند «ساموئل .ک اوی» عقيده دارند که شهر هکاتوم پيلوس را اسکندر بنا نهاده و چنين می نويسد: پارتها به دليل اينکه در مملکتی فرمان می راندند که هيچگونه وحدت فرهنگی وجود نداشت چون مهجرينی پی در پی مقصدشان ايران مرکزی بود و همين مانع وحدت می شد. خود پارتها يک گروه جديد از مهجرين بودند که به صورت چادر نشين زندگی می کردند و يونانيان از آنها به نام دامعه ياد می کردند.يکی از قبايل دامعه پارنوئی بودند که اينها پارتيان بودند، موسس آنها «اشک» معروف بوده پايتخت آنها هکاتوم پيلوس، می توانست نماد ماهيت حکومت آنها باشد زيرا در اصل يک آبادی بود که در محل تقاطع راهها بنا شده بود و اسکندر آن را به صورت يک شهر يونانی تجديد بنا نمود و پارتها در قرن سوم آن را تصرف کردند، ولی آنچه از نوشته های بعضی ديگر از مورخين و نويسندگان بر می آيد اينست که يونانيها زمانی که به دامغان رسيدند آن را معمور و آباد ديدند و دارای عظمت و شکوهبوده و نمی توانسته اسکندر آن شهر را تجديد بنا کرده باشد. محمد حسن خان صنيع الدوله نيز به همين مطلب چنين اشاره می نمايد: دامغان نهايت معمور بود و يونانيها اين بلد را هکاتوم پيلوس می گفتند يعنی شهر صددروازه و عادت اهالی يونان اين بوده که هر شهری در آبادی به اوج و کمال می رسيده آن را هکاتوم پيلوس می ناميدند چنانکه شهر «تب» از مداين مصر نيز به همين اسم منسوب داشتند. دکتر عبدالحسين زرين کوب نيز بر اين باور است که : در عهد سلوکی به خاطر گرفتاريهای آنان در نواحی غربی قلمرو خويش و هرج و مرج که به دنبال اعلام استقلال باختر روی داد به اشک دوم اشکانی مجالی داد تا ولايت پرشوه را تحت تصرف درآورد و گرگان و تختگاه آن استرکت را نيز به قلمرو خويش بيافزايد و تا کومسينا که بعدها يک تختگاه شرقی اشکانی ها به نام صددروازه در انجا نام و آوازه ای يافت پيشرفت کند. از مطالب فوق چنين بر می آيد که دامغان در زمان اشکانيها نيز از اهميت بالايي برخوردار بوده و زمانی به عنوان پايتخت اشکانيان محسوب می شده است.  

منبع: پایگاه اطلاع رسانی تاریخانه